Kalsiyum

  • %99’u kemiklerde mineral yapıda bulunur
  • %1’i sadece çözünebilir formda ekstraselüler sıvıda bulunur
    • Bunun da yaklaşık yarısı albumin veya kompleks iyonlar şeklinde bulunur
    • Bizim için geriye kalan o yüzde yarımlık önemlidir
  • Kalsiyum dengesi; barsaklardan emilim, hücre ve kemiklerde depolanım, böbrekten atılım arasında: Paratiroid hormon şefliğinde düzenlenir. Bu olaya 1,25 vitamin-D de yardımcı olur.

Normal Değer Aralığı

  • İyonize kalsiyum :: 1.16 - 1.31 mmol/L
  • Total serum kalsiyum :: 8.5 - 10.5 mg/dL
  • İyonize / Toplam kalsiyum oranı normalde 1:2 kadardır.
    • Metabolik asidoz da proteinlere bağlanamadığı için artar
    • Siroz :: Albumin düşüktür, total kalsiyum düşüktür. İyonize kalsiyum aynı kalır bu nedenle oran artar.
    • Dehidratasyon :: Hemokonsantrasyon nedenli albumin yoğunluğu artar, total kalsiyum artabilir veya aynı kalır. İyonize kalsiyum değişmez
    • Venöz staz :: Turnike sıkı bağlandı ise, total protein ve albumin geçici artar, total kalsiyum yalancı yüksek çıkar. İyonize kalsiyum değişmez.
    • Multiple miyelom :: Paraproteinler nedenli total kalsiyum yüksek çıkabilir. İyonize kalsiyum değişmez.

Paratiroid hormon

  • Yarı ömrü 2 dakikadır.
  • Karaciğer ve böbrek yolu ile vücuttan atılır.
  • Asıl reseptörleri böbrek ve kemiklerdedir.
    • Beyin, kalp, cilt, akciğer, karaciğer ve testis’de de reseptörleri bulunur.

Renal etkileri

  • Kalsiyum böbrekten pasif paraselüler yolla veya aktif transselüler yolla renal tübülden emilir.
  • Parathormon:
    • Proksimal tübülde 1-alfa hidroskilazı aktive eder.
    • Klinik önem sırasına göre: Distal tübül, konnektör tübül (distal ile kollektör arasını bağlıyor), henle kalın çıkan kolundan kalsiyum geri emilimini artırır.
      • Distal tübüllerde :: Kalbindin salınım artışı sağlayarak transselüler kalsiyum geri emilimini artırır.
    • Proksimal tübülden fosfat geri emilimini inhibe eder.
    • 24 alfa hidroksilazı inhibe eder

İskelet sistemi üzerine etkileri

  • Parathormon iskelet sistemi üzerine etkilerini osteoblastlar üzerinden yapar :: Matür sayısını artırır, kemik formasyonunu artırır.
    • Aynı zamanda RankL salgısını da artırır :: Osteoklast aktivitesi artar
    • OPG’yi inhibe eder :: Bu hormon serbest iken osteoklast gelişimini RankL üzerinden inhibe eder.

Barsak üzerine etkileri

  • Parathormon 1,25 vitamin-D artışı sağlar. Bu sayede:
    • TRPV6 artar :: Kalsiyumun intestinal hücrelere girişi artar
    • Kalbindin artar :: Transselüler kalsiyum transportu artar.